Ýaşlar howanyň üýtgemegine garşy täze başlangyçlary öňe sürýär

Özbegistanyň Samarkant şäherinde “Howanyň üýtgemegini we suw serişdelerini dolandyrmakda sebit ýaşlarynyň orny” atly BMG-niň Howa boýunça Merkezi Aziýa sebitleýin ýaşlar konferensiýasy — “RCOY Central Asia 2026” geçirildi. Maslahata Türkmenistanyň, Özbegistanyň, Owganystanyň, Azerbaýjanyň, Gazagystanyň, Gyrgyzystanyň, Mongoliýanyň, Täjigistanyň we Türkiýäniň ýaş wekilleri, halkara guramalaryň wekilleri hem-de ekologik ugur boýunça hünärmenler gatnaşdy. Çäräniň dowamynda ýaşlaryň howanyň üýtgemegine garşy göreşde, suw serişdelerini netijeli dolandyrmakda we durnukly ösüşi üpjün etmekde orny ara alnyp maslahatlaşyldy.

Merkezi Aziýa ýaşlary ekologik meseleleri ara alyp maslahatlaşdy

Samarkantda geçirilen halkara duşuşyk Merkezi Aziýanyň ekologik geljegine bagyşlanan möhüm ýaşlar platformasy hökmünde çykyş etdi.

100-den gowrak ýaş wekiliň gatnaşan maslahatynda howanyň üýtgemegi, gurakçylyk, suw ýetmezçiligi we daşky gurşawyň goragy ýaly möhüm meseleler boýunça pikir alşyldy.

Çäräniň esasy aýratynlygy ýaşlaryň diňe bir diňleýji hökmünde däl, eýsem ekologik çözgütleri taýýarlamaga gatnaşýan işjeň tarap hökmünde çykyş etmegidir.

Maslahatyň çäginde geçirilen okuwlar, gepleşikler we tejribe alyşmalar geljekde durmuşa geçiriljek sebitara ekologik taslamalar üçin möhüm esas hökmünde görkezildi.

Suw serişdelerini dolandyrmakda sanly çözgütler

Konferensiýanyň esasy ugurlarynyň biri suw serişdelerini netijeli dolandyrmak boldy.

Ýaş wekiller suw howpsuzlygyny üpjün etmek, oba hojalygynda suw tygşytlaýjy tehnologiýalary ulanmak we tebigy baýlyklary goramak boýunça innowasion çemeleşmeleri ara alyp maslahatlaşdylar.

Duşuşyklarda şu ugurlara aýratyn üns berildi:

• damjalaýyn suwaryş ulgamlaryny ösdürmek;
• suwy gaýtadan ulanmak tehnologiýalary;
• suw serişdelerine sanly gözegçilik ulgamlaryny ornaşdyrmak;
• gidrologik maglumatlary emeli aň arkaly seljermek.

Sanly tehnologiýalaryň ekologik ulgamlarda ulanylmagy suw serişdeleriniň ýagdaýyny has takyk öwrenmäge, netijeli dolandyryş çözgütlerini taýýarlamaga we oba hojalygynyň durnuklylygyny ýokarlandyrmaga mümkinçilik berýär.

Ýaşlaryň ekologik beýannamasy taýýarlanylýar

Maslahatyň möhüm netijeleriniň biri hem Merkezi Aziýanyň ýaşlarynyň gatnaşmagynda sebitleýin ekologik beýannamanyň taýýarlanylmagydyr.

Bu resminamada ýaşlaryň howanyň üýtgemegine uýgunlaşmak, ýaşyl energiýany ösdürmek, ekologik bilimi ýokarlandyrmak we daşky gurşawy goramak boýunça teklipleri öz beýanyny tapar.

Beýannama şu ugurlary öz içine alýar:

• biodürlüligi goramak;
• çölleşmä garşy göreşmek;
• ekologik meýletinçilik hereketlerini ösdürmek;
• ýaşyl tehnologiýalara goldaw bermek;
• ýaşlaryň ekologik taslamalaryna mümkinçilik döretmek.

Taýýarlanylýan resminama Merkezi Aziýanyň ýaşlarynyň ekologik meseleleriň çözgüdine bolan garaýyşlaryny görkezýän möhüm başlangyç hökmünde çykyş eder.

Ýaşlaryň teklipleri halkara derejä çykarylýar

Samarkantda taýýarlanylýan ýaşlar beýannamasynyň şu ýylyň noýabr aýynda Türkiýäniň Antalýa şäherinde geçiriljek halkara ekologik maslahatynda hödürlenmegi meýilleşdirilýär.

Bu mümkinçilik Merkezi Aziýanyň ýaş ekologlarynyň tekliplerini dünýä jemgyýetçiligine ýetirmäge, halkara hyzmatdaşlygy ösdürmäge we täze ýaşyl taslamalary durmuşa geçirmäge şert döreder.

Ýaşlaryň halkara ekologik gepleşiklere gatnaşmagy sebitiň howanyň üýtgemegine garşy göreş strategiýalarynda olaryň ornuny has-da güýçlendirýär.

Merkezi Aziýanyň ýaşlary durnukly geljegiň tarapdary

Howanyň üýtgemegi häzirki döwrüň iň möhüm global meseleleriniň biridir. Şonuň üçin ýaş nesliň ekologik başlangyçlara işjeň gatnaşmagy geljekki ösüş strategiýalarynyň möhüm bölegine öwrülýär.

Samarkantda geçirilen “RCOY Central Asia 2026” konferensiýasy Merkezi Aziýanyň ýaşlarynyň tebigaty goramak, suw serişdelerini tygşytly peýdalanmak we ýaşyl ösüş ýörelgelerini ösdürmek boýunça täze pikirleri öňe sürýändigini görkezdi.

Ýaşlaryň ylmy garaýyşlary we innowasion teklipleri sebitiň ekologik durnuklylygyny üpjün etmekde hem-de halkara hyzmatdaşlygy ösdürmekde möhüm ähmiýete eýedir.

Ataýewa Ogulşat
Türkmen oba hojalyk institutynyň 4-nji ýyl talyby