Howa maglumatlarynda "50% ýagyş mümkinçiligi" aslynda nämäni aňladýar?
Howa çaklamalary durmuşymyzyň aýrylmaz bölegidir. Emma şol kiçi göterim alamatlarynyň aňyrsyndaky matematika, siziň pikir edişiňizden has çylşyrymly (we akylly). Meteorologlaryň "Ýagyşyň ähtimallygy" (PoP) diýip atlandyrýan bu syrly termini açalyň.
Iň Uly Ýalňyş Düşünje: "Püşk Atmak" Däl!
Köp adamlar howa maglumatynda 50% ýagyş ähtimallygyny görenlerinde şeýle pikir edýärler: "Meteorologlar (howa öwrenijiler) doly bilenoklar; ýa ýagar, ýa-da ýagmaz. Edil şaýy pul zyňyp, püşk atmak ýaly."
Ýa-da bolmasa şeýle çaklaýarlar: "Günüň 50%-inde (ýagny 12 sagatlap) ýagyş ýagar."
Aslynda, bu pikirleriň ikisi hem ýalňyşdyr. Şol görkezilen göterim, ýagşyň näçe wagt dowam etjekdigini ýa-da onuň güýjüni aňlatmaýar. Ol diňe matematiki bir "töwekgelçilik" (risk) hasabydyr.
Meteorologiýanyň gizlin formulasy: PoP = CxA
Howa hünärmenleri bu göterimi hasaplamak üçin gaty ýönekeý formulany ulanýarlar: PoP = Ynam (C) x Örtük meýdany (A)
- Ynam: Meteorologyň ýagyşyň hökman boljakdygyna bolan ynamy.
- Daşky meýdany: ýagyş ýagsa, şäheriň haýsy göterimine täsir eder.
Bulaşdyňyzmy? Geliň, "50%" -iň iki dürli ssenariýa bilen nähili ýüze çykýandygyna seredeliň.
Özlerine ynamly, ýöne hemme ýerde däl
Meteorolog ertir ýagyş ýagjakdygyna 100% ynanýar. Şeýle-de bolsa, bu ýagyşyň şäheriň diňe 50% -ine (ýarysyna) täsir edip, lokallaşdyrylan waka boljakdygyny çaklaýar.
Hasaplama: 100% (Elbetde) x 50% (meýdany) = 50% ähtimallyk.
Ahli ýerde ýagyş ýagyp biler, ýöne anyk däl
Meteorolog şähere ýakyn ýagyş buludyny görýär. Gelse, 100% -i (tutuş şäheri) gurşap alar. Şeýle-de bolsa, bulut ugruny üýtgedip biler, şonuň üçinem gelmejekdigine bary-ýogy 50% ynanýar.
Hasaplama: 50% (Elbetde) x 100% (meýdany) = 50% ähtimallyk.
Görşüňiz ýaly, iki ssenariýada hem 50% ekranda görkezilýär. Ýöne bir ýagdaýda şäheriň ýarysy hökman çygly bolar, beýlekisinde asla ýagyş ýagmaz.
Zontik getirmelimi?
Şeýlelik bilen, bu tehniki maglumatlar gündelik durmuşda nähili peýdaly bolar? Ahtimallyk 20% bolsa, adatça gaty lokallaşdyrylan, gysga möhletli wakany aňladýar; töwekgelçiligini alyp bilersiňiz. Şeýle-de bolsa, ähtimallyk 40% ýa-da ondan ýokary bolsa, meteorologlar ýa-da ýagyşyň ýa-da ýagmyryň gaty giň ýere ýaýrajakdygyna ynanýarlar.
Gysgaça aýdylanda, 50% "Belki ýagyş ýagar" diýmegi aňlatmaýar. Bu "Günüň islendik wagtynda ýerleşýän ýeriňize ýagyşyň ýagmagy ähtimallygy matematiki taýdan elli-elli" diýmekdir.
Şeýlelik bilen, 50% göreniňizde, saýawanyňyzy ýanyňyz bilen alyň. Çygly bolmak töwekgelçiligiňiz, teňňäni zyňmak bilen deňdir!
Ýagyş ähtimallygynyň aňyrsyndaky bu inçe hasaplamany öwreneniňizden soň, indi günüňizi planlaşdyrmak has aňsat bolar. Eger siz paýtagtymyzda ýaşaýan bolsaňyz ýa-da ol ýere sapar etmegi meýilleşdirýän bolsaňyz, Aşgabat şäheriniň howa maglumaty sahypamyzdan häzirki wagtda ýagyş töwekgelçiliginiň näçe göterimdigini we sagatlaýyn üýtgeýşini anyk görüp bilersiňiz.